Dit is geen verhaal over duurzaamheid

Kak. Ik heb een grote fout gemaakt. Met een hoop zweet en tranen heb ik in de zomer van 2025 mijn kanaal omgedoopt tot Expeditie Duurzaam. Niet alleen een website wijziging, maar ook mijn podcast en zelfs mijn boek dragen die naam.

Nu hoor ik je denken: “maar Tess, Expeditie Duurzaam klinkt best awesome! Hoezo is dat een grote fout?”

Valide vraag.

Het antwoord is eigenlijk heel simpel. Duurzaamheid is niet het verhaal. Het is niet de reden waarvoor we in beweging komen. Niet waarom ik steeds opnieuw op zoek ga naar klimaatvriendelijkere opties in mijn dagelijkse leven. Niet waarom ik uit mijn comfortzone stap om iets anders te proberen. Niet waarom ik mezelf buiten het normale durf te gooien.

Duurzaamheid klinkt mooi, maar is vooral een lekker container begrip. Ik kan praten over de officiële definitie, leven binnen de draagkracht van de planeet, maar daar voel ik niet veel bij. Klinkt ook niet echt sexy hè?

Na meer dan vijf jaar podcasten over het onderwerp en een carrière switch naar de circulaire samenleving (o, daar gooit ze weer zo’n lekkere term in de strijd) is mijn gevoel bij het woord duurzaam eigenlijk niet veranderd. Het was wel de reden om te beginnen. Niet omdat het zo goed voelde, maar omdat het logisch leek. Omdat ik iets wilde bijdragen aan de strijd tegen klimaatverandering. Omdat ik vooral niet niks wilde doen. Het voelde groots en zwaar en ontastbaar, maar niets doen voelde erger.

Mijn eerste echte stap zette ik tijdens mijn eerste podcast interview met Emily-Jane over Leven zonder Afval. Mijn vuurdoop in de "duurzame" wereld. Geen masterplan, geen 180 graden omzwaai in mijn zalige routines, gewoon de eerstvolgende keer boodschappen doen zonder plastic. Dat voelde vooral een beetje kneuterig. Heel klein. Stiekem te klein. Ga ik hier nou de wereld mee redden? Ook al kan ik het niet ontkennen; eenmaal in de winkel vond ik het nog een behoorlijke uitdaging! Maar goed, ik had het gedaan. Ik had geproefd aan die duurzame levensstijl en een inimini bijdrage geleverd. Hatseflats, klaar.

En toch liet het me niet los.

Niet omdat ik ineens dacht: yes, ik ga de planeet redden. Maar omdat er iets gebeurde wat ik niet had verwacht. Het voelde eigenlijk best goed. Alsof ik iets had gedaan dat klopte, zonder dat ik precies wist waarom. Het smaakte naar meer, maar ik had toen nog geen idee waar dat meer dan precies in zat.

Duurzaam zijn is niet de reden dat ik na al die jaren nog steeds nieuwsgierig blijf naar wat ik nog meer kan doen. Dus wat beweegt mij dan, als het niet het magische woord duurzaamheid is?

Het antwoord zit in wat deze veranderingen mij opleveren. Egoïstisch? Maybe. Toch kan ik er niet iets anders van maken. Al die groene keuzes geven mij namelijk een onwijs lekker gevoel. Shotje dopamine iemand?! Bewust andere keuzes maken dan wat ik jarenlang normaal vond, ik ging er dus wel goed op.

En blijkbaar ben ik daar helemaal niet zo uniek in. In onderzoeken naar duurzaam gedrag zie je steeds hetzelfde patroon terug: mensen komen zelden in beweging omdat ze de planeet willen redden. Ze komen in beweging omdat het iets oplevert. Omdat het gezonder voelt. Omdat het geld scheelt. Omdat het makkelijker blijkt dan gedacht. Pas daarna, als bonus, volgt dat duurzame verhaal. Dat inzicht voelde voor mij als een opluchting. Misschien ben ik toch niet zo'n slecht persoon.

Om er maar even een voorbeeld te geven: in de afgelopen jaren heb ik stap voor stap de overstap gemaakt van alles-rijkelijk-met-kaas-bedekte maaltijden naar borden vol biologische groenten, fruit en plantaardige eiwitten. Ik werd oogstlid bij Boeren in het Bos en trek nu letterlijk mijn eigen gifvrije groenten uit de grond. In plaats van mijn lichaam te vullen met troep en dierlijke producten, voed ik het. Daardoor zit ik veel lekkerder in mijn vel. Mijn buik is niet meer zo vol, maar juist rustig. En mijn huid? Die straalt inmiddels als een baby-billetje in plaats van al die bultjes die jarenlang mijn gezicht decoreren. Mede dankzij de troep-vrije Food for Skin als nieuw skincare ritueel. Dat ik hiermee ook nog eens goed bezig ben voor de planeet en dieren, oftewel lekker duurzaam, voelt als een dikke bonus.

Hetzelfde geldt voor geld. Door nee te zeggen tegen de nieuwste trends en mijn eigen pad te volgen, door eerst te kijken of ik iets kan repareren, delen of tweedehands kan kopen in plaats van automatisch de H&M of Bol.com app te openen, bleef er opeens ruimte over. Financieel, maar ook in mijn hoofd. Geld overhouden voor een diner bij een restaurant met zo’n mooi sterretje of drie van die dikke auto-man? GRAAG. Dat krijgt echt al een chef’s kiss van mij. En owja, ook dat is weer vet duurzaam.

Dus is duurzaam het juiste woord? Ik denk het niet. Of nou ja, misschien wel, maar niet op de manier waarop we het vaak bedoelen. Ik blijf nieuwsgierig, ik blijf ontdekken, ik blijf proberen om een hele simpele reden. Het maakt mij gelukkiger. Het maakt mij gezonder. Ik maak keuzes omdat het in mijn voordeel werkt. Omdat ik me er beter door voel. Omdat het bij mij past. Misschien is dit dus wel mijn manier van duurzaam leven op jouw manier. Niet perfect, maar wel op een manier die voor mij werkt.

Dus was Expeditie Duurzaam de verkeerde naam? Misschien wel. Want als ik eerlijk ben had ik het misschien beter Expeditie Geluk kunnen noemen. Of Expeditie Lekker Jezelf Zijn en Ondertussen Ook Nog de Wereld Redden. Alleen uhm, sjah... dat bekt niet zo lekker.

Hoe dan ook; dit is wat deze expeditie voor mij is geworden. Geen zoektocht naar het perfecte duurzame leven, maar een ontdekkingstocht naar wat mij gezonder, blijer en vrijer maakt. En als dat toevallig ook beter is voor de planeet, dan neem ik die dikke bonus met liefde mee.

Liefs Tess