Hoe ik duurzame doelen leuk probeer te houden

Tess
7 jan
4 minuten om te lezen

Het is januari. De maand waarin we collectief besluiten dat alles anders moet. Gezonder. Groener. Beter. De perfecte nieuwe versie van je zelf. En misschien voel jij zelfs dat onderbuikkriebeltje om dit jaar ook een duurzaam voornemen aan het lijstje toe te voegen. Maar puuuuuuh, hoe pak je dat aan?! Waar begin je? HELP!

Laat me je meteen geruststellen: ik ga het vandaag niet hebben over doelen.

Geen lijstjes.

Geen 30-dagen-challenges.

Geen “dit jaar moet ik echt…”.

Sterker nog: ik wil het woord duurzame doelen het liefst even parkeren.

Waarom ik niet zo goed ga op duurzame doelen

Begrijp me niet verkeerd: ik snap de intentie. Echt. En geloof me, ik kick ook wel op een lekker doelenlijstje. Toch zijn keiharde doelen stellen niet altijd the way to go voor mij. Ze worden al snel zwaar. Alles-of-niets. Slagen of falen. Volhouden of opgeven.

Toen ik vijf plus jaar geleden ook voor het eerst aan de slag ging met dat "duurzaam leven, OMG waar begin je?!" vraagstuk vond ik het vooral heel groots. Eng. Indrukwekkend. En vooral erg ingewikkeld. Daarom is het doel in de vorm van: ik ga duurzamer leven, onmogelijk.

Wat voor mij wél werkt, is spelen. Proberen. Kijken wat er gebeurt. Iets met een kop en een staart. Een begin en een eindpunt. Oftewel: experimentjes.

Groot versus klein (en waarom klein vaak wint)

We kennen ze allemaal:

een paar maanden lang niets nieuws kopen
een maand volledig vegan eten
een jaar zonder auto

Prachtig. Ambitieus. En voor sommige mensen precies goed. Ik denk dat het vooral super vet is om met zulke challenges als The No Buy Challenge mee te doen als je wel kick op grote uitdagingen.

Maar als je net begint (of gewoon geen zin hebt in groots en meeslepend):het kan ook kleiner. Véél kleiner.

Sterker nog: ik ben groot fan van schandalig klein.

Zo klein dat je denkt: dit stelt echt niets voor. Perfect. Dan zit je goed.

Mijn eigen duurzame avontuur begon ooit met één simpele opdracht: de eerstvolgende keer boodschappen doen zonder plastic. That's it. Met een netjes in mijn tas ging ik op pad. En ja, dat voelde kneuterig. Maar het zette wel iets in beweging.

Duurzame experimentjes (kies er één)

Zie dit niet als een to-do lijst. Meer als ideeën om mee te spelen.

Eten & boodschappen

Vervang één vaste maaltijd per week door een volledig vegan gerecht
Doe één week boodschappen met alleen seizoensgroenten
Zoek één nieuw plantaardig recept en kijk wat je ervan vindt

Spullen & kleding

Als je iets nieuws wilt: check de komende twee weken eerst de kringloop
Stel één aankoop 48 uur uit (gewoon om te kijken wat er gebeurt)
Koop deze maand niets online

Niet om het perfect te doen. Maar om te proeven: is dit iets voor mij?

Na een week of twee mag je ook gewoon zeggen: nee. Volgende! En misschien vind je het leuk om even te proberen en daarna los te laten om weer wat nieuws te proebren om vervolgens later weer een tweede ronde met het experiment te doen. Speel ermee!

Januari = kijken in plaats van doen

En dan nu mijn favoriete januari-twist. Niet elk duurzaam experiment hoeft te gaan over actie.Januari is winter. Stilte. Onder de grond gebeurt het werk.

Dit is de maand voor leerdoelen. Of zoals ik ze liever noem: nieuwsgierige doelen. Dat betekent niet: ik moet anders leven. Maar juist: ik wil snappen hoe dit zit.

Het experiment van de vraag

Een van mijn favoriete experimentjes is deze: Voordat je een keuze maakt, stel jezelf één simpele vraag: wat is hier nog meer een optie?

Het is koud. Donker. En je wilt iets warms eten. Comfort food. Je automatische piloot zegt: pasta, rijst, supermarkt, klaar. Maar stel nou dat je jezelf eerst deze vraag stelt:wat is er in deze tijd van het jaar eigenlijk lokaal en logisch beschikbaar?

Dan kom je ineens uit bij:

knolgroenten
kolen
peen
uien
aardappels
linzen en bonen

Mega winterproof en lekker. Misschien kook je ineens een grote pan soep.Of stoof je iets wat normaal nooit op je bord ligt. Misschien ontdek je dat simpel eigenlijk best lekker is.

Of je hebt het koud. Je eerste reflex: thermostaat omhoog. Stop! Tijd voor een experimentje: wat is er nog meer een optie voordat ik aan die knop draai?

een extra trui
kop stomende thee of warme cacao
een warme douche op een ander moment
een kruik
een rondje lopen

Je hoeft de thermostaat niet lager te zetten. Alleen maar bewust kiezen in plaats van automatisch.

Leren mag ook gewoon genoeg zijn

Je kunt ook een experiment doen zonder iets te veranderen. "Wow, dat klinkt chill!". Yup! Zet die nieuwsgierige bril maar weer op. Bijvoorbeeld:

kijk de komende weken één documentaire met een duurzaam thema (een paar favorieten van mij: Biggest little farm, David Attenborough: A Life on our planet (Netflix), My Octopus Teacher (Netflix), Seaspiracy (Netflix)
luister naar één podcastaflevering die je nieuwsgierig maakt
lees één artikel en laat het daarna weer los

Je hoeft er niets mee te doen. Alleen observeren wat het met je doet. Misschien poppen er nog meer vragen in je op. Hmm, interessant! Soms verandert er vanzelf iets. Soms ook niet.

Geen checklist, maar een gesprek

Voor mij is duurzaam leven geen checklist. Het is een gesprek. Met mezelf. Met mijn omgeving. Met wat ik normaal vind. Ik vind het heerlijk om met een journal mezelf wat vragen te stellen. Misschien is de vraag voor jou dit jaar niet 'wat zijn mijn duurzame doelen?'

Maar: