Week zonder Afval | Minder afval, lekkerder leven (true story)

Het is weer de Week Zonder Afval. Een week waarin we worden geprikkeld om eens te duiken in onze afvalbak. YUM! Je zou zeggen: Iew Tess! Gaan we het hebben over afval?! No thank you. Maar ik heb juist ervaren dat dit de eerste stap naar een zalig leventje bleek te zijn. Eentje van minder weggooien, meer hergebruiken, vaker repareren, spullen delen en bewuster kopen. Of zoals ze het zelf mooi zeggen: minder afval, dat is lekker leven. 100% agree! Daarom in deze blog mijn zero waste-ervaringen, top tips aan jou, en wat podcast-inspiratie.

Toen ik voor het eerst in de wereld van zero waste dook, vond ik dat fantastisch, maar vooral groots en ingewikkeld klinken. Afvalvrij leven. Geen verpakkingen meer. Geen plastic meer. Geen rommel. Geen zooi. Awesome, maar… HOE DAN?

Want ik zag mezelf al stuntelen in de supermarkt met glazen potten, katoenen zakjes en een licht ongemakkelijk hoofd bij de kassa. Ik dacht dat minder afval ingewikkeld zou zijn.m Nog iets om goed te doen in een wereld waarin we al zoveel moeten.

Maar het grappige is: mijn eerste zero waste challenge leerde me juist het tegenovergestelde.

Minder afval maken ging niet over perfect worden. Het ging niet over een nieuw duurzaam imago of een kast vol bamboe spullen. Het begon met iets veel simpelers: kijken naar wat ik eigenlijk elke dag door mijn handen liet gaan.

Wat koop ik? Wat gebruik ik? Wat gooi ik weg? En waarom eigenlijk?

WTF!.. Tijd voor actie 

Mijn wake up call kwam jaren geleden op Bali. Ik stond klaar om te duiken, flippers aan, masker in de hand, zin om die kleurrijke onderwaterwereld te ontdekken. Tot locals zeiden: hier wil je niet duiken, het koraal ligt vol plastic.

Daar stond ik dan. Op een tropisch eiland, klaar voor wilde natuur en exotische vissen, maar geconfronteerd met onze eigen zooi. SHAME!

Toch bleef afval voor mij daarna nog steeds iets groots en een ver van mijn bed show. Woorden als plasticsoep in de grote oceanen. Afvalbergen die maar blijven groeien. Serieuze shit, maar dingen die zo massaal voelen dat je als één persoon eigenlijk automatisch denkt: wat maakt mijn ene plastic zakje nou uit?

Die gedachte had ik ook toen ik mijn allereerste podcast challenge kreeg. Van Emily-Jane (van Leven zonder Afval) werd ik uitgedaagd om twee weken lang plasticvrij boodschappen te doen. Pfft, hoe moeilijk kan dat zijn? Gewoon met mijn eigen tas, netjes en bakjes op pad toch! Ergens voelde het niet echt als een uitdaging. Ga ik hier de wereld mee redden? Met mijn herbruikbare netje voor appels?

Maar toen ik één rondje door de supermarkt liep, zag ik pas hoe normaal afval eigenlijk was geworden. Komkommer in folie. Paprika’s in plastic. Noten in pakjes. Havermout in plastic. Zelfs de biologische producten lagen volledig in folie gewikkeld. 

Shit. 

Mijn mandje bleef akelig leeg. En ineens voelde die kleine challenge helemaal niet klein meer!

De marktman, mijn netjes en een beetje ongemak

Omdat de supermarkt niet bepaald meewerkte, ging ik op zoek naar alternatieven. Zo ontdekte ik de zaterdagmarkt. Daar liep ik met mijn katoenen zakjes en een tas vol goede bedoelingen. Ik vond het in het begin best spannend. Niet dramatisch spannend, maar wel dat lichte ongemak dat je kunt voelen als je iets anders doet dan normaal. Wat als mensen geïrriteerd reageren? Wat als de marktkoopman met zijn ogen rolt? Wat als ik sta te hannesen met mijn netjes terwijl de rij achter mij groeit?

Van iew naar awesome | Tess x Week zonder Afval

Maar dat gebeurde niet.

Sterker nog: het werd leuk! 

Zodra de marktman (onderhand mijn grote vriend, Henk <3) naar een plastic zakje greep, wuifde ik met mijn eigen netje. Soms mikte hij de groente zo in mijn tas met een glimlach. En voor ik het wist, zaten mijn netjes standaard in mijn tas, naast een opvouwbare koffiebeker en later ook een warmhoudbak voor onderweg.

Dat klinkt misschien niet spectaculair, maar precies daar zat voor mij de ontdekking.

Minder afval begint niet met een perfect systeem. Het begint met één kleine gewoonte die langzaam normaal wordt.

In mijn boek Expeditie Duurzaam vertel ik uitgebreider over mijn eerste zero waste challenge, de mislukte duurzame aankopen, de markt en hoe een paar herbruikbare zakjes uiteindelijk veel meer veranderden dan alleen mijn boodschappenroutine. Het werd een nieuwe manier van kijken naar gemak, spullen en wat ik eigenlijk normaal was gaan vinden.

Minder afval, lekkerder leven

Wat ik mooi vind aan de Week Zonder Afval is dat het niet alleen gaat over minder vuilniszakken. Het gaat eigenlijk over een lichter leven.

Minder spullen die rondslingeren.Minder verpakkingen die je na één minuut alweer weggooit.Minder impulsaankopen waar je later niets mee doet.Minder “oeps, dat lag nog achterin de koelkast”.Minder kopen omdat een algoritme je vertelt dat je iets mist.

En daarvoor in de plaats?

Meer creativiteit. Meer rust in huis. Meer waardering voor wat je al hebt. Meer contact met de markt, de kringloop, het Repair Café, de buurvrouw met die boormachine of die vriendin met wie je kleding kunt ruilen.

Dat klinkt misschien wat romantisch en natuurlijk is de praktijk soms gewoon gedoe. Je vergeet je tas. Je koopt toch iets in plastic. Je hebt geen tijd om drie winkels af te gaan voor verpakkingsvrije havermout. Herkenbaar. Ik leef ook niet in een Pinterestwaardig zero waste huis met perfect gelabelde potten en een serene glimlach bij elke aankoop.

Maar ik merk wel: elke keer dat ik iets repareer, leen, opmaak of bewust niet koop, voelt het alsof ik weer een beetje regie terugpak.Alsof ik niet automatisch meebeweeg met een wereld die continu roept: meer, sneller, nieuwer.

En dat is best lekker!

Hoe pak je minder afval aan?

Als je minder afval wilt maken, hoef je dus niet meteen je hele leven om te gooien. Begin klein. Begin nieuwsgierig. Begin desnoods met één rommelig keukenkastje of één blik in je prullenbak.

1. Kijk eerst wat je weggooit

Voordat je iets verandert, kijk eens een week naar je afval. Niet om jezelf te veroordelen, maar om te ontdekken.

Wat komt steeds terug? Plastic verpakkingen van groente? Koffiebekers onderweg?Voedselresten? Verpakte snacks? Online bestellingen met dozen, zakken en vulmateriaal?

Meten is weten, maar dan zonder Excel trauma. Een notitie in je telefoon is genoeg! Of maak gewoon een foto voordat je de prullenbak leegt. Vaak zie je dan vanzelf waar jouw eerste kleine stap zit.

2. Koop minder voordat je anders koopt

Dit blijft voor mij de belangrijkste.Voordat je naar de winkel rent voor herbruikbare bakjes, bijenwasdoeken, glazen potten en een perfecte zero waste starterkit: kijk eerst wat je al hebt.

Gebruik oude broodzakken opnieuw. Neem een tupperware bakje mee dat al in je kast staat. Maak die ene shampoo eerst op. Draag wat al in je kledingkast hangt.

En bij twijfel helpt deze simpele pauze: Wil ik dit echt, of wil ik vooral even het gevoel van iets nieuws? Soms is 48 uur wachten genoeg om te merken dat de behoefte alweer is weggewaaid.

3. Geef spullen een langer leven

Afval verminderen gaat niet alleen over verpakkingen. Het gaat ook over spullen.

Die staafmixer die hapert. Die broek met een losse naad. Die lamp die het niet meer doet. Vroeger dacht ik al snel: jammer, nieuw kopen. Inmiddels probeer ik vaker eerst te kijken of iets nog te redden is.

Breng iets naar een Repair Café. Vraag iemand in je omgeving om mee te kijken. Zoek een YouTube tutorial. Laat kleding vermaken. Of wees eerlijk: besteed het uit aan iemand die er wel handig in is (yup, that's me). Ik ben zelf nog steeds geen Handige Harry, maar ik weet inmiddels wel beter waar ik hulp kan vinden. En dat is óók een duurzame skill.

4. Leen, deel of ruil

Niet alles wat je nodig hebt, hoef je te bezitten.

Een boormachine. Partytent. Ladder. Campingstoel. Kleding voor een feestje. Kinderkleding. Boeken. Spelletjes. Zoveel spullen gebruiken we maar een paar keer per jaar, terwijl ze ondertussen ruimte innemen in onze kast, schuur of zolder.

Vraag eens rond in je buurtapp. Kijk op een deelplatform. Organiseer een kledingruil met vriendinnen. Of zet een klein ruilkastje neer in de straat. Het mooie is: delen vermindert niet alleen afval, het zorgt ook voor contact. En soms is dat misschien nog wel waardevoller dan die bespaarde verpakking.

5. Koop anders als je toch iets nodig hebt

Soms heb je gewoon iets nodig. Helemaal prima. Dan kun je kijken of het anders kan:

tweedehands, refurbished, lokaal, of verpakkingsvrij. Of ga voor bulk aankopen en werk met potten. Score jouw producten los op de markt met je eigen bakje. Ga langs bij de boer en bezoek een kringloop. Van betere kwaliteit, zodat het langer meegaat.

Mijn grootste les hierbij: durf te vragen. “Mag het in mijn eigen bakje?” “Hoeft er geen tasje omheen.” “Kan ik dit los meenemen?” “Hebben jullie ook een navuloptie?”

De eerste keer voelt misschien ongemakkelijk. Daarna wordt het steeds normaler. En vaak vinden mensen het helemaal prima.

Meer luisteren over minder afval

Wil je verder op ontdekking? Dan heb ik de afgelopen jaren meerdere podcastafleveringen gemaakt die mooi aansluiten bij de Week Zonder Afval.

Een paar luistertips:

🎧Een leven zonder afval Mijn allereerste podcast challenge over afvalvrij boodschappen doen. Perfect als startpunt.

🎧Zero Waste Nederland en vijf jaar niets nieuws Over consuminderen, niets nieuws kopen en ontdekken hoeveel je eigenlijk al hebt.

🎧12 zero waste swaps voor in jouw huis Een korte en praktische aflevering voor wie meteen iets wil proberen.

🎧Verminder voedselverspilling en bespaar met deze vijf tips Want minder afval gaat niet alleen over plastic, maar ook over eten dat ongemerkt in de prullenbak belandt.

🎧Alles gebruiken, niets bezitten? Daan van Peerby over de toekomst van delen Over waarom kopen lang niet altijd nodig is.

🎧Nieuwe kijk op tweedehands kleding met Julia Visser Over kleding, hergebruik en anders leren kijken naar wat al bestaat.

🎧Repareren is zo gefixt Over repareren, Right to Repair en spullen langer gebruiken.

🎧Wat is genoeg? Met Matthias Olthaar over rijkdom, geluk en de echte economie Voor de diepere laag achter afval: wanneer is het eigenlijk genoeg?

Begin bij je eigen afvalbak

Misschien is dat wel mijn favoriete ontdekking: minder afval begint niet bij grote systemen, ingewikkelde regels of een perfect duurzaam leven.

Het begint gewoon thuis! In je keuken, bij je boodschappentas, en in je kledingkast. Die magie van een kleinere afvalberg vind je op dat moment waarop je iets bijna weggooit en denkt: wacht eens even, kan dit ook anders?Niet vanuit schuld of dat omdat je nooit meer mag weggooien, maar vanuit nieuwsgierigheid.

Daarom is voor deze Week Zonder Afval mijn mini-challenge aan jou: Kijk deze week eens in je afvalbak voordat je hem leegt. Wat valt op? Wat komt steeds terug? En welke ene gewoonte kun je deze week net iets anders doen? 

Misschien is het een herbruikbaar netje in je tas. Misschien een restjeslunch. Misschien een kapotte broek naar de kleermaker. Misschien gewoon één keer niet op de koopknop drukken. Klein? Zeker. Maar soms begint een lekkerder leven precies daar!

Check ook de agenda voor een activiteit bij jou in de buurt. De Week Zonder Afval vindt weer plaats van 1 t/m 7 juni 2026. ENJOY!